Van ‘hey Google’ naar nee Google

24x bekeken

Er zijn maar weinig bedrijven die het leven zo makkelijk maken als zoekmachine Google. Het gebrek aan transparantie is voor ons één van de belangrijkste redenen om Alphabet Inc, Google's moederbedrijf af te keuren. We beleggen dus niet in Alphabet. Tegelijkertijd maken we als organisatie wel gebruik van enkele Google-diensten.

Hoe lang geleden is het dat jij persoonlijke data afstond aan Google? Anders gezegd: wanneer maakte je voor het laatst gebruik van één van de diensten van het bedrijf? De kans dat je ‘vandaag’ of ‘net nog’ antwoordt, is redelijk groot.

Hey Google

Ga maar na, Google helpt je zoeken op internet, laat je een website zien (Chrome), helpt je om een adres te vinden (Google Maps), laat je video’s bekijken (Youtube) en je kunt er zelfs mee praten ('Hey Google'). De Amerikaanse zoekhulp gedraagt zich in wezen als de denkbeeldige figuur in de track Every breath you take van Sting/The Police uit 1983. Google volgt je het liefst bij elke stap die je zet en elke beweging die je maakt. En doet dat ook nog eens zo geraffineerd dat je er weinig van merkt.

En ASN Bank dan?

Maakt ASN Bank gebruik van Google? Het antwoord is: ja. Heb je een mobiele telefoon met onze app erop? Als het een Samsung, Fairphone of een andere Android-telefoon is dan komt die ASN-app uit de Google Playstore. Heb je onlangs via Google een rekening bij ons geopend? Dan bestaat de kans dat je via een door ons betaalde Google-advertentie (bovenaan de zoekresultatenpagina) op onze website bent geland. We willen graag zichtbaar zijn op Google. Dat is niet gek als je bedenkt dat 95% van alle zoekopdrachten via Google lopen.

Vragenloket

Dat Google een zoekmachine zou worden was overigens niet direct duidelijk. Larry Page, een 22-jarige ietwat introverte zoon van een wetenschapper in computerkunde, wilde in 1995 bij aanvang van zijn afstudeerproject aan de Stanford-universiteit vooral een methode bedenken om websites op basis van hyperlinks en ‘pageranks’ te rangschikken.

Oprichters Sergey Brin (links) en Larry Page zijn nog steeds de belangrijkste aandeelhouders van Google. Bron: creative commons

Voor die methode maakte Page gebruik van ingewikkelde wiskundige formules én een algoritme. Wat hij met de ranglijst precies ging doen was op dat moment nog niet duidelijk. Samen met medestudent Sergey Brin, het wiskundige brein achter het project, kwam Page tot de conclusie dat ze per ongeluk een betere zoekmachine hadden bedacht dan de gangbare Amerikaanse zoekmachines.

Page en Brin gooiden in 1998 hun Stanford-studieboeken aan de kant, kregen van een bekende Silicon-Valley-investeerder een cheque van $ 100.000, kochten de domeinnaam Google.com (een variatie op Googol: een 1 gevolgd door 100 nullen) en huurden de eerste bedrijfsruimte.

Ondertussen in Denemarken

In 1998, het jaar waarin internetgebruikers voor het eerst een woord konden googelen, begon Margrethe Vestager, een 30-jarige opkomende Deense politica, aan haar eerste ministersbaan. Geen parlementair verslaggever, horoscoop of kaartlezeres kon in die tijd voorspellen dat zij, 2 decennia later, Larry Page en Sergey Brin voor ruim € 8 miljard zou beboeten. Als markttoezichthouder voor de Europese Unie, verantwoordelijk voor eerlijke marktwerking.

Voor de Deense serie Borgen, over een vrouwelijke premier, diende Margrethe Vestager als inspiratie. Bron: creative commons

Eurocommissaris Vestager legde de zoekmachinereus drie maal over de knie: in 2017 (€ 2,4 miljard) voor het bovenaan plaatsen van Google Shopping-resultaten op zoekresultaatpagina’s, in 2018 (€ 4,3 miljard) voor Google’s verplichting aan Androidtelefoonmakers om telefoons met Google apps uit te rusten en in 2019 (€ 1,5 miljard) voor het bevoordelen van advertentieplatform Google AdSense. Een pijnlijke - maar betaalbare boete voor Google: in 2017 bedroeg de brutowinst € 35 miljard, in 2018 € 31 miljard en in 2019 € 35 miljard.

Scores in ons onderzoek

Ook onze duurzaamheidsonderzoekers hebben moeite met de dominante marktpositie van Google. Om verder te kijken dan deze spraakmakende boetezaak hebben ze een lange lijst van rechtszaken bekeken (in kaart gebracht door onderzoeksbureau Sustainalytics) en mede op basis van deze lange lijst scoorde de techreus een dikke min.

Bij een beursgenoteerd bedrijf kijken we meestal naar het beleid van het moederbedrijf. Bij deze casus lag dat ingewikkelder. Het in 2015 opgerichte Alphabet Inc heeft afgezien van een flinterdunne gedragscode, geen eigen beleid. Voor bijvoorbeeld duurzaamheid, mensenrechten en privacy verwijst het naar Google. Bij ons onderzoek hebben we ons daarom gericht op beleidsstukken van Google Inc.

Op het gebied van mensenrechten, één van de vaste onderdelen van een duurzaamheidsonderzoek, vonden we veel minnen en een plusje. Google heeft geen overkoepelend mensenrechtenbeleid en ook geen verwijzing naar bijvoorbeeld de Universele rechten van de mens of naar het duurzame, maatschappelijke manifest van de Verenigde Naties.

Nog een minpunt is dat Google niet heeft vastgelegd dat de werknemers lid mogen zijn van een vakbond of zich binnen een vestiging kunnen organiseren. Een plus gaven we voor het beleid dat kinderarbeid en dwangarbeid tegen moet gaan, beleid dat ook geldt voor de leveranciers van de steeds verder uitdijende Google-productenlijn.

Bron afbeelding: Appiepie.com

Every breath you take

In het duurzaamheidsonderzoek keken we ook naar het privacy-aspect. We schrokken van de wereldwijde rechtszaken over privacyschendingen door Google. Privacyschendingen als het scannen van Gmail-berichten voor maatwerkadvertenties, het niet vermelden van een microfoon in een Google Nest beveiligingscamera, opnemen van gesprekken door Google Home of het ondanks een ‘nee’ toch doorgeven van hartslag- en andere biometrische gegevens door slimme horloges.

Grote moeite hebben we met het feit dat Alphabet Holding (het in 2015 opgerichte moederbedrijf van Google) en de talrijke Google-dochters geen overkoepelend privacybeleid voeren. Als consument is het daardoor onduidelijk hoe je persoonlijke data tussen bijvoorbeeld Nest en Google heen en weer gaat.

Ambitieus Google

In één onderzoekscategorie scoort Google wel een dikke voldoende, namelijk op klimaatbeleid. We hebben waardering voor de maatregelen die het bedrijf neemt om de opwarming van de aarde af te remmen. Onlangs maakte CEO Sundar Pic bekend dat het bedrijf uiterlijk in 2030 helemaal geen CO2 meer wil uitstoten. Dit betekent dat de kantoren en datacenters in de toekomst alleen nog gebruik maken van hernieuwbare energie. Voor alle 19 datacenters in de wereld bedraagt het energieverbruik bij elkaar 2,6 gigawatt.

Ondanks de goede score op klimaatgebied tillen we zwaar aan de hierboven besproken minpunten en het feit dat Google structureel te weinig winstbelasting heeft afgedragen. Het bedrijf ontweek belastingbetaling door handig gebruik te maken van belastingverdragen tussen de VS, Nederland en Ierland. Alles bij elkaar genomen keuren we Google af als duurzame belegging. Voor het aandeel is dus geen plaats in ons oudste beleggingsfonds, het ASN Duurzaam Aandelenfonds.

Nee Google

Kun je als consument gebruik maken van internet zónder persoonlijke data af te staan? Ja, het kan. Maar het kost wat uitzoekwerk en vraagt een flinke dosis discipline (om niet weer terug te gaan naar de bekende Google-apps). Voor zoekopdrachten kun je bijvoorbeeld gebruik maken van het Amerikaanse DuckDuckGo , het Duitse Ecosia of het Franse Qwant.

Zoek je een alternatief voor browser Chrome? Dan kun je Firefox of Brave gebruiken. Of als je een Apple-gebruiker bent Safari. Benieuwd naar andere vervangers? Check dit uitgebreide overzicht met Google-alternatieven van Restore privacy.

    Alphabet (Google)
    Opgericht in 1998
    Aantal medewerkers: 119.000
    CEO: Sundar Pichai (geb.jr. 1972)
    Oprichters: Larry Page & Sergey Brin
    Beursnotering: New York
    Totale omzet: € 136 miljard
    Google in NL: Amsterdam (kantoor), Eemshaven en Middenmeer (datacenters)
    Status: Afgekeurd

    Meer kijken, luisteren of lezen?

    De grote dataroof – VPRO Tegenlicht (tekst/video 45m)
    Filosoof Miriam Rasch over de gevaren van het dataïsme – De Correspondent (tekst/audio 56m)

    Goedgekeurd/Afgekeurd

    In deze rubriek staan we stil bij bedrijven die zijn goed- of afgekeurd. Bedrijven die zijn goedgekeurd krijgen een plekje in het ASN Beleggingsuniversum, een lijst met meer dan 300 bedrijven.

    Goedkeuren en afkeuren van bedrijven, doet ASN Bank dat zelf?

    Meer weten over beleggen

    Is beleggen iets voor jou? En wil je eerst meer weten?
    Lees dan meer over beginnen met beleggen.

    Dit artikel is gepubliceerd op 2 oktober 2020.

    Delen op:

    Dit vind je misschien ook interessant