Noorse Tomra onmisbare schakel in circulaire economie

5x bekeken
Dat afval een tweede leven verdient en dat je er ook geld mee kunt verdienen, hadden twee Noorse broers in de jaren ’70 al door. Het Noorse bedrijf is inmiddels een wereldspeler en doet het op bijna alle fronten goed. Geen toeval dat het op onze lijst met goedgekeurde bedrijven staat.

Heb je onlangs met een tas of krat lege statiegeldflessen in de supermarkt gestaan? Grote kans dat het apparaat waar je statiegeldbonnetje uitrolde afkomstig is van Tomra. Dit Noorse bedrijf levert de meeste statiegeldmachines in Nederlandse supermarkten. Wereldwijd verwerken Tomra-machines jaarlijks 40 miljard drankverpakkingen. En dat wordt in tijden van toenemende consumptie nóg belangrijker.

Verdubbeling plastic

Met het stijgen van de wereldbevolking, stijgt namelijk ook ons wereldwijde consumptie. In 2050 telt de aarde naar schatting 10 miljard mensen die eten, drinken en op andere manieren consumeren. Hierdoor zal het gebruik van plastic in de komende 20 jaar maar liefst verdubbelen.

Dat dit ten koste gaat van de natuur en de biodiversiteit, is natuurlijk geen nieuws. Om de negatieve effecten te beperken is het nodig dat bedrijven en consumenten veel zuiniger en efficiënter omgaan met grondstoffen.

Oprichting Tomra

Een halve eeuw geleden kwamen Petter en de zes jaar jongere Tore Planke via een Oslose supermarkteigenaar op het idee om een statiegeldmachine te bouwen. De technisch onderlegde broer Tore bouwde in de avonduren een werkend model. De supermarkteigenaar was blij met de uitvinding en de broers besloten in de lente van 1972 samen Tomra -afgeleid van Tomflaske (lege fles) Returautomat - op te richten.

Foto: oprichters van Tomra: Tore (links) en Petter Planke

In hetzelfde jaar was er wereldwijd veel aandacht voor het hergebruik van grondstoffen dankzij de publicatie van het beroemde rapport ‘Grenzen aan de Groei’ van de Club van Rome. Deze groep van wetenschappers, politici en een paar duurzame ondernemers maakte zich grote zorgen over het effect van overconsumptie op de wereld. Petter Planke, het financiële brein van het duo, zag dat er weinig bedrijven waren die recycling van flessen faciliteerden en zag grote kansen voor expansie.

Bekijk het Videointerview uit 2017 met Torre en Petter Planke (Youtube – 10 min)

Eerste filiaal in Nederland

In de jaren die volgden, breidde het Noorse bedrijf de mogelijkheden van zijn statiegeldmachines uit (inclusief bierfleskratten en frisdrankblikjes), opende het in 1983 zijn eerste buitenlandse vestiging in het Overijsselse plaatsje Oldenzaal en kreeg het in 1985 een notering aan de Oslose aandelenbeurs. Het verse aandelenkapitaal gebruikte het Noorse bedrijf om activiteiten in de VS over te nemen. In Europa was de overname van het Zweedse Orwak opvallend. Met deze activiteiten werd Tomra ook een grote speler in de wereld van afvalverwerking.

Noodzakelijke aanpassingen voor statiegeld op kleine flesjes

De komende jaren krijgen Tomra’s machines en supermarktmedewerkers aan de achterkant van de machines het flink drukker. Dit heeft te maken met de invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes (sinds 1 juli 2021) en drankblikjes (vanaf 31 december 2022). Volgens Natuur & Milieu leidt de invoering jaarlijks tot 90% minder zwerfafval in de natuur.

Achter de schermen is hard gewerkt aan het aanpassen en vervangen van statiegeldmachines. Sinds 1 juli van dit jaar moeten machines niet alleen de vorm van een fles herkennen maar ook de barcode op de verpakking kunnen lezen. Rene Hissink, directeur van het Nederlandse dochterbedrijf Tomra Systems, zegt hierover: ‘Onze huidige Tomra-automaten waren technisch al in staat om barcodes te scannen. Oudere automaten werden in overleg met de klant aangepast of vervangen door een nieuwer type.’

Ook Hissink is blij met de verruiming van statiegeld op plastic flessen: ‘Vijf jaar geleden moesten we nog knokken voor het behoud van statiegeld. Tegenwoordig wordt de regeling uitgebreid. Een goede zaak, het past bij een circulaire economie, voorkomt dierenleed en gaat zwerfafval tegen.’

Ons duurzaamheidsonderzoek

Vanwege een duidelijke missie om grondstoffen te besparen, is Tomra een aanwinst op onze lijst met goedgekeurde bedrijven. Ook omdat 95% van de omzet bestaat uit duurzame activiteiten, zoals recycling, het sorteren van herbruikbare materialen uit afval en de automaten voor het inleveren van drankverpakkingen.

Tomra voldoet aan onze criteria op het gebied van mensenrechten. Om mensenrechtenschendingen en kinderarbeid tegen te gaan, heeft het een duidelijk omschreven gedragscode voor zijn medewerkers. Onderdeel van dit beleid is het recht op een veilige werkomgeving. Daarnaast treedt het bedrijf streng op tegen kinderarbeid, discriminatie, machtsmisbruik of corruptie.

Ook het beleid op het gebied van natuur en biodiversiteit is helder geformuleerd. De missie van het bedrijf is om wereldwijd het gebruik van grondstoffen terug te dringen en dat geldt ook voor hun eigen activiteiten. Voor de installaties, die ze voor klanten produceren, gebruikt Tomra zo min mogelijk grondstoffen en beperkt het de CO2-uitstoot. Ook blijft het bedrijf verantwoordelijk voor ontmanteling van de machines nadat de technische levensduur voorbij is.

Minpunt voor deel sorteeractiviteiten

Tenslotte is er ook een punt van aandacht. Een klein deel van Tomra’s sorteermachines wordt gebruikt in de tabaks- en mijnbouwindustrie. Twee sectoren waarin ASN Bank niet belegt. De reden dat we dit bedrijf toch goedkeuren, is dat de totale omzet uit deze activiteiten minder is dan 5%. Dit neemt niet weg dat we de omvang van deze activiteiten kritisch blijven volgen.

    Tomra
    opgericht in 1972
    aantal medewerkers: 4.500
    CEO: Stefan Ranstrand
    beursnotering: Oslo
    totale omzet: € 905 miljoen
    In Nederland: 1 vestiging in Apeldoorn
    status: Goedgekeurd

      Goedgekeurd/Afgekeurd

      In deze rubriek staan we stil bij bedrijven die zijn goed- of afgekeurd. Bedrijven die zijn goedgekeurd krijgen een plekje in het ASN Beleggingsuniversum, een lijst met meer dan 300 bedrijven.

      Goedkeuren en afkeuren van bedrijven, doet ASN Bank dat zelf?

      Meer lezen over duurzaam beleggen

      Is beleggen iets voor jou? En wil je eerst meer weten? Lees dan meer over beginnen met beleggen.

      Dit artikel is gepubliceerd op 5 februari 2021 en voor het laatst aangepast op 30 juli 2021.

      Delen op:

      Dit vind je misschien ook interessant