Adidas: streep erdoor of nog steeds een streepje voor?

Adidas zet zich in voor de recycling van sportschoenen, het denkt mee over leefbare lonen voor textielwerkers en het zegt nee tegen kinderarbeid. Aan de andere kant is het ook hoofdsponsor van de FIFA, de organisatie die het WK toewees aan Qatar. Is Adidas in 2022 nog duurzaam genoeg voor een plaats op de lijst met goedgekeurde bedrijven?

1564x bekeken

Sinds 1970 is Adidas nauw betrokken bij het ‘s wereld grootste voetbaltoernooi. Zo levert het Duitse bedrijf wedstrijdballen, outfits van scheidsrechters en outfits van diverse kleine en grote voetballanden. In de 52 jaar dat Adidas aan WK’s was verbonden is het toernooi in Qatar waarschijnlijk het meest beladen (gevolgd door toernooien in Argentinië, Zuid-Afrika en Rusland).  

Invloed van Adidas

Er is in de aanloop naar het WK in Qatar veel geschreven en gesproken over de slechte arbeidsomstandigheden van bouwvakkers. In hoeverre had Adidas als FIFA-sponsor invloed om de situatie op bouwplaatsen in Qatar veiliger te maken?
In het jaarverslag over 2020 meldde Adidas dat het gesprekken heeft gevoerd met NGO’s als Amnesty International over onderwerpen als arbeidsomstandigheden en huisvesting van bouwvakkers. Verder vergaderde Adidas mee in de mensenrechtenadviesraad van de FIFA. Deze in 2017 opgerichte commissie had onder meer de taak om toe te zien op de naleving van mensenrechten bij de bouw van nieuwe voetbalstadions.

Oranje adidasvoetbalschoenen op een hoekpunt van een voetbalveld.

Qatar: in 2021 nog weinig verbeterd

Heeft deze commissie iets kunnen veranderen aan de mensonterende werkomstandigheden in Qatar? Daar lijkt het niet op. In een rapport uit 2021 laat Amnesty helder zien dat er ondanks toezeggingen van de Qatarese overheid nog weinig is verbeterd. De afgelopen zomer pakte Amnesty door met een wereldwijde oproep om de nabestaanden van in Qatar verongelukte bouwvakkers financieel te compenseren. Daarbij richtte de organisatie zich ook tot sponsors als Coca Cola, McDonalds en Adidas.

Adidas reageerde in augustus 2022 (3 maanden voor de aftrap van het WK) met een persbericht op Amnesty’s oproep. Daarin legde de arbeidsjurist van het bedrijf uit dat het opzetten van een compensatiefonds voor bouwvakkers niet alleen bij de FIFA kan worden neergelegd. Adidas sloot het bericht af met een oproep aan de Qatarese overheid om de dialoog aan te gaan met de organisaties die zich sterk maken voor de arbeidsrechten van bouwvakkers in Qatar.

Onze duurzaamheidsonderzoekers over Adidas

In november 2020 (twee jaar voor de aftrap van het WK) keken onze duurzaamheidsonderzoekers kritisch naar beleid, duurzame resultaten van en mogelijke controverses bij het Duitse sportmerk. Hierbij voldeed het bedrijf aan onze duurzame criteria.

In beleidsstukken die we tegenkwamen zagen we dat Adidas zich sterk maakt voor de bescherming van mensenrechten. Dat bleek onder meer uit een verbod op kinderarbeid, dwangarbeid en discriminatie in fabrieken op Chinese -, Vietnamese en Indonesische bodem.
In 2021 liet Adidas zien dat het dit beleid ook in de praktijk uitoefent. Met een aantal ferme persberichten veroordeelde het Duitse sportconcern de behandeling van Oeigoeren in China. Het leidde tot een tegenoffensief van de Chinese overheid en een productboycot van een grote groep Chinese consumenten.

Hoe kijken wij in 2022 naar Adidas?

Het feit dat Adidas de FIFA sponsort, was voor ASN Impact Investors  geen reden om het bedrijf van de lijst met goedgekeurde bedrijven te halen. Het was voor ons wel aanleiding om het bedrijf op dit terrein kritisch te bevragen. Adidas liet ons weten dat het sponsorcontract met de FIFA tot 2030 loopt. In dit contract is vastgelegd wat hun rol is tijdens een eindtoernooi. Onderhandelen over die rol of meer invloed eisen (bijvoorbeeld op het vlak van mensenrechten), legde het bedrijf uit, is moeilijk.

We hopen dat Adidas geleerd heeft van de grove misstanden voorafgaand aan het eindtoernooi in Qatar. Daarnaast verwachten we dat Adidas voor het tekenen van een nieuw contract met de FIFA harde voorwaarden stelt met betrekking tot het beschermen van mensenrechten voorafgaand en tijdens grote toernooien.  

Oude schoenen krijgen nieuw leven

We zijn onder de indruk van de stappen die Adidas heeft gezet om het hergebruik van afgedankte kleding en schoenen te vergroten. Samen met Parley, een organisatie die zich sterk maakt voor een plasticvrije oceaan, hergebruikt Adidas oceaanplastic in schoenen en kleding. Sinds de start in 2015 tot eind 2020 steeg de productie van 7.000 paar schoenen naar 30 miljoen paar (!). En Adidas gaat nog een stap verder: in 2024 gebruikt het in alle kleding en schoenen alleen nog gerecycled polyester. En wat doe je met afgedragen schoenen? Die wil Adidas graag terug om nieuwe schoenen van te maken.

Stappen richting leefbaar loon

Adidas wordt overigens niet alleen door onze eigen duurzaamheidsonderzoekers op de voet gevolgd. Het concern heeft ook de aandacht van meerdere grote beleggers die zich verzameld hebben in het Platform Living Wage Financials (PLWF). Dit platform, mede gestart door ASN Bank, maakt zich sterk voor de betaling van een leefbaar loon aan de makers van kleding.

De groep met 32 bedrijven, waarvan 15 zijn goedgekeurd door ASN Impact Investors, bestaat onder meer uit Adidas, het eveneens Duitse Puma, het Amerikaanse Nike (waar de ASN-fondsen niet in beleggen) en het Japanse Asics. Hoe meer stappen een bedrijf heeft gezet om een leefbaar loon in 2030 mogelijk te maken, hoe meer punten het verdient in het jaarlijkse onderzoek. In het laatste onderzoeksrapport viel niet Adidas maar Puma op. Het bedrijf kreeg waardering voor de manier waarop het de lonen in een Vietnamese kledingfabriek omhoog wist te schroeven.

Help de makers van je sportkleding

H&M, Puma en Adidas hebben inmiddels de eerste stappen gezet, bijvoorbeeld door de kloof tussen de huidige lonen en een leefbaar loon bij hun leveranciers inzichtelijk te maken. We zijn blij met die ontwikkeling maar vinden tegelijkertijd het tempo en de bereidheid in de branche tegenvallen. Daarom zijn we een Europees burgerinitiatief voor strengere Europese wetgeving gestart. Als deze campagne slaagt zijn kledingbedrijven juridisch verplicht om aan te tonen wat zijn doen om een leefbaar loon te betalen aan textielwerkers. Help de makers van je kleding, zet je handtekening.

Goedgekeurd/Afgekeurd

In deze rubriek staan we stil bij bedrijven die zijn goed- of afgekeurd. Bedrijven die zijn goedgekeurd krijgen een plekje in het ASN Beleggingsuniversum, een lijst met meer dan 300 bedrijven.

Goedkeuren en afkeuren van bedrijven, doet ASN Bank dat zelf?

Beginnen met beleggen?

Dat kan bij ASN Bank. Wij helpen je graag op weg.
Lees hier meer over beginnen met beleggen.

Dit artikel is gepubliceerd op 9 december 2019.

Delen op:

Dit vind je misschien ook interessant