Biodiversiteitsherstel: boeren enthousiast over kruidenrijk graszaad voor weilanden

4957x bekeken

Met een kruidenrijk grasland zorgen voor meer biodiversiteit: dat is het doel van het ‘1001ha’-project van Urgenda en LTO Nederland. Ruim 800 boeren zaaiden de afgelopen twee jaar kruidenrijk gras op hun weilanden om het gebruik van kunstmest in te perken en zo de lokale biodiversiteit een boost te geven. ASN Bank hielp het project en de crowdfundingcampagne op weg.

Een grotere variëteit aan gewassen op weilanden is goed voor de bodem en voor de biodiversiteit. Het trekt insecten en vogels aan, maakt het land beter bestand tegen hoosbuien en droogtes, en levert de boeren een besparing van kunstmest op. Bovendien blijven grazende koeien gezond en zijn er minder bestrijdingsmiddelen nodig. Enige kanttekening: het kruidenrijke graszaad dat hiervoor nodig is kost twee keer zoveel als het ‘standaard’ monotone Engelse raaigras.

Twee vliegen in een klap

In project 1001ha zijn de extra kosten voor rekening van Urgenda, partner van ASN Bank. Zo wil de Nederlandse, duurzame actiegroep de drempel voor boeren verlagen om aan de slag te gaan met het kruidenrijke grasmengsel.

‘Met dit project bieden we een oplossing voor de maatschappij om de stikstof- en CO2-uitstoot te verminderen en de biodiversiteit te verhogen’, vertelt Hanneke van Ormondt van Urgenda. ‘Het is een concrete manier om boeren en de natuur te helpen.’

Met een eigen voorschot en ondersteuning van ASN Bank ging de crowdfundingcampagne van Urgenda in 2020 van start. En al snel meldden ook enkele bedrijven, vele burgers en de overheid zich. Hanneke: ‘Voorlopig hebben we de overheid en giften nog nodig om boeren over de streep te trekken. Op den duur zou het zonder subsidie moeten kunnen. Dan merken boeren dat zij de hogere kosten van het zaad dik terugverdienen met lagere of geen kosten voor kunstmest.’

Het experiment in cijfers

De cijfers spreken voor zich: een hectare kruidenrijk grasland stoot jaarlijks 1000 kilo minder CO2 uit terwijl de boer 500 kilo minder kunstmest nodig heeft. Dat laatste levert de boer per hectare een besparing van 100 euro op.

Waarom is er minder kunstmest nodig? Aan het speciale graszaad zijn veel klavers toegevoegd, die stikstof binden. De deelnemende boeren hebben met eigen ogen gezien dat ze met minder kunstmest dezelfde productie kunnen draaien. Zo ook veehouder Jaco de Jong (in Trouw): ‘Het is onvoorstelbaar hoe dat [gras] groeit, zonder kunstmest. Wij waren gewend om altijd kunstmest te strooien. Ik heb nooit geleerd dat het ook zonder kan.’

Geen kunstmest en toch meer gras

Voor het experiment zag zijn land er anders uit. De veehouder worstelde met zijn grond. Goedbedoelde adviezen om meer kunstmest te strooien of een droge bodem te ploegen hielpen niet. Toen hij begon met het kruidenrijke graszaad, waarmee hij 14 hectare van zijn grond heeft bezaaid, zag hij dat het ook anders kon. Jaco: ‘Ik bespaar geld door geen kunstmest te kopen voor dit stuk grond, én ik heb meer gras.’

Meer boeren enthousiast

Met Jaco zijn veel meer boeren enthousiast. Het initiële plan van Urgenda was om 1001 boerenhectare te bezaaien, maar inmiddels groeit er al op 2600 hectare weiland kruidenrijk gras. Driekwart van de deelnemers aan het project is om en wil méér percelen inzaaien. Maar voorlopig nog wel met de geldende kortingsactie van Urgenda. En een enkele boer besloot zelfs om zijn bedrijfsvoering helemaal natuurinclusief te maken. Kortom, goed nieuws voor de Nederlandse biodiversiteit.

Meedoen?

Wil je ervoor zorgen dat het kruidenrijke graszaad nog meer boeren bereikt? Dat kan! Je kunt het project nog steeds steunen met een donatie.

Samen gaan we sneller

Urgenda, de actie-organisatie voor duurzaamheid en innovatie, wil Nederland sneller duurzaam maken, samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren. Naast project 1001ha steunt Urgenda vele andere initiatieven, zoals de Waddeneilanden die tot doel hebben dat de eilanden in 2020 energieneutraal zijn. Dankzij de financiële middelen van ASN Bank kunnen meer initiatieven sneller van start gaan.