De Noordzee heeft hulp nodig
De bodem van de Noordzee is grotendeels een lege zandvlakte. Door ziektes en visserij zijn natuurlijke riffen en stenen bijna helemaal verdwenen. Zachte koralen, anemonen en andere onderwaterdieren die riffen nodig hebben, zijn sterk afgenomen. En de oesterbanken die vroeger 30% van de Noordzee bedekten? Die zijn leeggevist en weg.
Om het onderwaterleven terug te brengen, werkten Stichting De Noordzee en Natuur & Milieu samen. Met geld én kennis van ASN Bank startten zij in 2018 het programma De Rijke Noordzee.
We moeten ingrijpen als we de oester terug willen in de Noordzee. Foto: Stichting De Noordzee.
Windturbines helpen de natuur
Een gezonde en gevarieerde natuur kan beter omgaan met klimaatverandering. De Rijke Noordzee gebruikt daarvoor een slimme aanpak: windparken op zee bieden kansen voor natuurherstel.
Binnen windparken mag niet met sleepnetten worden gevist. Dat geeft de natuur de ruimte om te groeien. De palen en funderingen van windturbines zijn ook goede plekken voor zeedieren en planten om op te groeien.
Nu er steeds meer windparken op zee komen, is het extra belangrijk dat die parken ook goed zijn voor de onderwaternatuur. Aan de voet van windturbines kunnen anemonen en mosselen groeien. Op stenen rondom de turbines kunnen riffen ontstaan waarop schelpen en zachte koralen zich vestigen. Vissen leggen er eitjes. Dat trekt weer andere dieren aan: krabben, grote vissen en zeehonden. Zo bouwen we op én aan de natuur.
Foto: De Rijke Noordzee.
Oesters terug in de Noordzee
De afgelopen jaren zijn mooie stappen gezet, samen met de windsector en wetenschappers. Zo is onderzocht hoe een nieuwe windturbine van Vattenfall ook goed kan zijn voor de natuur. In de funderingen zijn openingen gemaakt zodat vissen en andere zeedieren naar binnen en buiten kunnen zwemmen. De eerste resultaten zijn veelbelovend: de openingen lijken een goede plek te zijn om te schuilen, voedsel te vinden en zich te vestigen.
De Rijke Noordzee onderzoekt hoe een nieuw windturbine-ontwerp de natuur in windparken kan versterken. Foto: Stichting De Noordzee.
Daarnaast werkt De Rijke Noordzee in meerdere windparken aan herstel van de onderwaternatuur. In Borssele, Luchterduinen en Gemini zijn tienduizenden platte oesters uitgezet. In Gemini is ook op grote schaal schelpmateriaal neergelegd om nieuw leven op de zeebodem te stimuleren.
In Borssele zijn de resultaten goed: 70% van de oesters leeft nog en er is al nageslacht. Er is volop leven rond de palen. Er zijn zelfs grote spinkrabben gezien. Een mooi teken dat de natuur zich herstelt.
In Luchterduinen zijn speciale oestertafels gebruikt. Die zijn aangepast aan de omstandigheden in het windpark. Daar ging 4 jaar onderzoek aan vooraf, zodat de tafels niet zouden wegzakken in de zachte zeebodem.
In Gemini, 55 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog, heeft De Rijke Noordzee een oesterbank van 5 hectare aangelegd. Onderzoekers kijken of de oesters hier kunnen overleven, zich vestigen en uiteindelijk een eigen rif vormen dat ander zeeleven aantrekt.
Natuur beschermen: ook in de wet
Stichting De Noordzee en Natuur & Milieu werken eraan om natuurvriendelijk bouwen vast te leggen in de wet. 10 financiële instellingen, waaronder ASN Bank, riepen het kabinet hier samen toe op. Zo willen zij ervoor zorgen dat toekomstige windparken standaard bijdragen aan meer natuur in de Noordzee.
Platte oesters worden uitgezet in windpark Luchterduinen. Foto: Stichting De Noordzee.
Een gedreven groep mensen
Wytske Postma: ‘Ik ben er heel trots op dat we dit samen doen. We werken met mensen die een windpark niet alleen zien als een bedreiging, maar ook als een kans. Als ik de foto’s zie van oesters die bij de palen naar beneden zakken, denk ik: zó gaaf dat we dit met zijn allen doen!’
Arie Koornneef, directeur ASN Bank van april 2017 tot juli 2025: ‘Samen met Stichting De Noordzee, Natuur & Milieu en andere financiers hebben we het kabinet opgeroepen om natuurvriendelijk bouwen standaard te maken bij windparken op zee. We willen dat dit in de hele financiële sector normaal wordt.’
Programma De Rijke Noordzee maakt duurzame energie én een rijkere natuur mogelijk. Foto: Stichting De Noordzee.
Jouw geld doet goed werk
Gezonde natuur is de basis van alles wat leeft, ook voor ons. Wij voelen de verantwoordelijkheid om verdere schade aan de natuur te stoppen.
Ons doel: in 2030 hebben al onze financieringen en beleggingen een positief effect op de natuur. Ook we willen in 2030 ook positief bijdragen aan het klimaat.
Met De Rijke Noordzee werken we aan beide doelen. Jouw geld bij ASN Bank wordt geïnvesteerd met oog voor mens, dier en natuur. Zo draagt het bij aan schone energie én een rijkere Noordzee.
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Van wie komt het geld? ASN Bank | ASN Bank |
| Om hoeveel geld gaat het? | € 610.792 sinds de start |
| Naar welk programma gaat het? | De Rijke Noordzee |
| Wanneer is het gestart? | In 2018 |
| Waar is het geld voor bedoeld? | Meer natuur en leven in de Noordzee |
Dit artikel is gepubliceerd op 20 maart 2023 en geactualiseerd op 10 juli 2026.
