Muziekbedrijf met stip in duurzame bedrijvenlijst

12x bekeken

Yamaha Corporation startte in 1900 met de productie van piano’s. In de afgelopen 120 jaar kreeg het bedrijf steeds meer noten op zijn zang. En groeide het uit tot één van de grootste producenten van muziekinstrumenten in de wereld. Na uitgebreid duurzaamheidsonderzoek krijgt het Japanse concern een plaats in de lijst met goedgekeurde beursgenoteerde bedrijven van ASN Beleggingsfondsen.

Waar denk jij aan bij Yamaha: aan een motor of aan een piano? Beide antwoorden zijn goed. Het bedrijf maakt namelijk piano’s én motorfietsen. Motoren maken ze sinds 1955, als een zelfstandig bedrijf met een eigen beursnotering. Maar wel met een bijna identiek logo. De cirkel met daarin de drie stemvorken, kun je dus tegenkomen op motoren én op piano’s. Ons duurzaamheidsonderzoek was gericht op Yamaha Corporation, de muziekmaker.

Foto: als je goed kijkt zie je een aantal verschillen tussen het muziek- (links) en het motorlogo

Music was my first love

De naam Yamaha komt van Torakusu Yamaha, een nieuwsgierige Japanse medische-instrumentenmaker. Nadat hij een orgeltje voor een lokale basisschool had gerepareerd, kreeg hij de smaak te pakken en begon hij onder de naam Yamaha traporgels te bouwen. Toen Torakusu rond de eeuwwisseling merkte dat de vraag naar piano’s in het westen groot was, verschoof zijn focus naar piano’s (1900) en concertvleugels (1902). Door de jaren heen voegde Yamaha steeds meer instrumenten toe aan zijn assortiment. Pas in 1987, toen het bedrijf 100 jaar bestond, maakte de naam Nippon Gakki (=Japanse muziekinstrumenten) plaats voor Yamaha Corporation.

Hoe duurzaam is Yamaha?

Zoals elk duurzaamheidsonderzoek begonnen we met drie essentiële vragen: is Yamaha bij controverses betrokken, verricht het bedrijf activiteiten die we uitsluiten of levert het onderdelen aan een bedrijfstak die we uitsluiten? Bij het doorspitten van de jaarcijfers luidde het antwoord op de derde vraag ‘ja’. Yamaha maakt halfgeleiders die onder meer gebruikt worden in pachinko-machines, een populair Japans gokspel. Bij navraag bleek de omzet echter ruim onder de 5% van de totale jaaromzet te liggen, dus onder onze grens voor niet-duurzame activiteiten.

Op klimaatgebied en ook op biodiversiteit is Yamaha zelfbewust en ambitieus in zijn reductiedoelstellingen. Voor 2031 moet de eigen CO2-uitstoot met 32% naar beneden en voor 2051 met 83% (beide doelen hebben de uitstoot in 2018 als basis). Daarnaast rapporteert Yamaha op zijn website en in het duurzaamheidsverslag jaarlijks uitgebreid over zijn impact op het milieu.

Uit juiste hout gesneden

Om de opwarming van de aarde te verminderen hebben we meer bossen nodig in plaats van minder. Met het oog op de grote behoefte aan hout voor muziekinstrumenten hebben we in ons onderzoek ook kritisch naar de Yamaha’s proces voor de inkoop van hout gekeken. In de cijfers zagen we een stevige vooruitgang: het percentage gecertificeerd hout bleek in een tijdsbestek van drie tot vijf jaar bijna verdubbeld. Strikt genomen zat het bedrijf nog wel onder onze richtlijn voor houtinkoop die voorschrijft dat twee derde van het hout FSC-gecertificeerd moet zijn.

We doken het onderwerp verder in en zagen op de website dat Yamaha op het Indonesische eiland Java 170 hectare (dat zijn ongeveer 240 voetbalvelden) nieuw bos heeft geplant. De oorspronkelijke bomen waren in vlammen opgegaan of gekapt. Met dit project dat tussen 2006 en 2016 plaatsvond, wilde Yamaha de biodiversiteit versterken en de CO2-opname vergroten.

Tijdens onze deskresearch kwamen we nog een bosproject tegen. Samen met de lokale bevolking van een dorpje in Tanzania kweekt Yamaha Grenadille-bomen. Een bedreigde boomsoort, ook wel bekend als African Blackwood, die onder meer gebruikt wordt in klarinetten en hobo’s. Inmiddels zijn er ruim 5.000 van deze bomen geplant. Het zal nog zeker een halve eeuw duren voordat dit hout daadwerkelijk voor de productie van instrumenten gebruikt kan worden. Maar wij hebben respect voor deze stap. Yamaha bewijst met daden dat het zich zorgen maakt om klimaatopwarming en het verlies van biodiversiteit.

Foto: uit het hout van deze Grenadilleboom maakt Yamaha onder meer klarinetten. (bron: Yamaha.com)

Vakbondsvrijheid voor medewerkers

In het onlangs vernieuwde mensenrechtenbeleid besteedt Yamaha ook aandacht aan het onderwerp vrijheid van vereniging. Nu staat zwart-op-wit vastgelegd dat werknemers het recht hebben zich aan te sluiten bij een vakbond of vanuit een fabriek of kantoor met medewerkers een overlegorgaan kunnen starten. In het ketenbeleid, dus de eisen die Yamaha aan zijn leveranciers stelt, staat het recht van vereniging nog niet vermeld. Op dat punt kan het bedrijf zich nog verbeteren. Op het vlak van discriminatiebestrijding maakt Yamaha op ons een integere en pro-actieve indruk. Het bedrijf laat in richtlijnen weten dat elke vorm van discriminatie op basis van ras, geslacht, godsdienst, taal of etnische achtergrond niet wordt getolereerd.

Ook wil het Japanse concern jaarlijks meer vrouwen in managementfuncties. Volgend boekjaar moet 17% van alle managersfuncties door een vrouw worden bekleed. Dit lijkt aan de lage kant maar afgezet tegen andere Japanse bedrijven doet Yamaha het goed: in Japan worden maar 8 van de 100 managersbanen door een vrouw vervuld. In Nederland ligt dit cijfer op 29%, net onder het Europese gemiddelde van 33%. Dat Yamaha het relatief goed doet blijkt uit de opname in de MSCI Japan Empowering Women Index, een index van beursgenoteerde Japanse bedrijven die zich inzetten voor de rechten van vrouwen.

Yamaha neemt verantwoordelijkheid

En hoe gaat Yamaha om met het betalen van belasting? In het fiscaal beleid is te lezen dat Yamaha ‘betaalt wat het aan belasting moet betalen om zijn sociale verantwoordelijkheid te nemen’. Deze houding kwamen we ook tegen bij het Japanse camerabedrijf Canon. Maar Yamaha gaat nog een stapje verder. In het belastingbeleid staat dat het bedrijf rekening houdt met de richtlijnen van het OESO, bijvoorbeeld over interne prijsbepaling tussen dochterbedrijven. Deze zeer correcte aanvulling zijn we bij andere onderzochte bedrijven nog niet vaak tegengekomen.

Al met al is de conclusie van ons onderzoek dus positief. De min voor de verhouding tussen gecertificeerde en niet-gecertificeerde houtinkoop wordt ruimschoots gecompenseerd door Yamaha’s bijdrage aan bebossing in Java en Tanzania. Bovendien reageerde het bedrijf snel en open op onze vragen. Dat laatste maken we niet vaak mee bij het onderzoeken van Aziatische bedrijven.

Dat Yamaha een plek heeft gekregen in onze lijst met goedgekeurde bedrijven betekent overigens niet automatisch dat we direct een pakketje Yamaha Corporation-aandelen hebben besteld. Die beslissing is nu aan de fondsbeheerder. Van hem begrepen we dat hij nog even wacht met instappen. Dit met het oog op de minder rooskleurige vooruitzichten en de relatief hoge waardering van het aandeel.

Yamaha voor de cijferaars

Maakt Yamaha alleen muziekinstrumenten? Nee, het maakt ook audioapparatuur voor consumenten en professionele gebruikers. Toch voert de instrumententak de boventoon: muziekinstrumenten waren goed voor 65%* van de omzet, audio- en studioapparatuur droegen 27% bij en de resterende 8% verdiende het bedrijf met een bonte verzameling activiteiten (onder meer de productie van houten dashboard voor luxe auto’s).
* = omzet over boekjaar 2019

Grote namen, grote marktaandelen
Hoeveel muzikanten spelen op of met een Yamaha? Uit eigen marktaandeelcijfers blijkt dat de Japanners wereldwijd een behoorlijke partij meeblazen. Met instrumenten als trompet, hobo en klarinet staat het marktaandeel op 32%, voor piano’s op 38% en voor synthesizers en keyboards zelfs op 54%. Grote namen als Stevie Wonder, John Legend, Elton John en Paul McCartney spelen op piano’s en synthesizers van Yamaha. Ook al loopt het bedrijf daarmee niet te koop.

    Yamaha Corporation
    Opgericht in 1887
    Aantal medewerkers: 28.000
    CEO: Takuya Nakata
    Beursnotering: Tokyo
    Totale omzet: € 3,5 miljard
    In NL: Geen kantoor
    Status: Goedgekeurd

    Goedgekeurd/Afgekeurd

    In deze rubriek staan we stil bij bedrijven die zijn goed- of afgekeurd. Bedrijven die zijn goedgekeurd krijgen een plekje in het ASN Beleggingsuniversum, een lijst met meer dan 300 bedrijven.

    Goedkeuren en afkeuren van bedrijven, doet ASN Bank dat zelf?

    Beginnen met beleggen?

    Dat kan bij ASN Bank. Wij helpen je graag op weg. Lees hier meer over beginnen met beleggen.

    Dit artikel is gepubliceerd op 30 oktober 2020.

    Delen op:

    Dit vind je misschien ook interessant