Geregistreerd partnerschap of samenlevingscontract?

Als je graag samen verder wil, dan is het verstandig om een paar afspraken vast te leggen. Bijvoorbeeld over jullie erfenis of pensioen. Kun je dan beter kiezen voor een geregistreerd partnerschap of juist voor een samenlevingscontract? Of is trouwen dan makkelijker? Ontdek de verschillen en bepaal wat het beste bij jullie past.

Wat is een geregistreerd partnerschap?

Een geregistreerd partnerschap is een officiële samenlevingsvorm die je bij de gemeente registreert. Het lijkt juridisch veel op een huwelijk, alleen dan zonder een ceremonie met een ja-woord. Je krijgt namelijk dezelfde rechten en plichten. Met een geregistreerd partnerschap regel je de erfenis, jullie pensioen, alimentatie en het gezag over kinderen.

Veel mensen kiezen hiervoor als ze nog niet willen trouwen maar wel de zekerheid van een huwelijk willen. Net wat bij je past.

Beperkte gemeenschap van goederen

Je kunt kiezen voor een geregistreerd partnerschap zonder partnerschapsvoorwaarden. Jullie zijn dan automatisch partners in beperkte gemeenschap van goederen. Je spreekt dan dit met elkaar af:

  • Wat je voor het partnerschap had, blijft van jou.
  • Wat je tijdens het partnerschap samen opbouwt, is van jullie samen.
  • Erfenissen en schenkingen blijven van jou.

Wil je andere afspraken maken? Dat kan bij de notaris. Daar maak je dan partnerschapsvoorwaarden en daar betaal je kosten voor.

Voordelen van een geregistreerd partnerschap

  • Jullie kunnen zonder de rechter uit elkaar, tenzij jullie minderjarige kinderen hebben.
  • Jullie zijn automatisch elkaars erfgenamen.
  • Er hoort een wettelijke alimentatieregeling voor je kinderen bij.
  • Jullie hebben recht op elkaars pensioen dat jullie tijdens het partnerschap opbouwen.
  • Beide ouders krijgen automatisch gezag over de kinderen die tijdens het partnerschap worden geboren.

Nadelen van een geregistreerd partnerschap

  • Leg je partnerschapsvoorwaarden vast bij de notaris? Dan betaal je naast gemeentekosten ook kosten voor de notaris.
  • Je krijgt bij de gemeente meestal een kleine, eenvoudige ceremonie. Je geeft elkaar niet het ja-woord en de rol van getuigen is kleiner. Of je dat een nadeel of voordeel vindt, bepaal je natuurlijk zelf.

Wat is een samenlevingscontract?

In een samenlevingscontract staan de afspraken die jullie samen maken over jullie bezittingen, schulden en kosten van de huishouding. Je maakt het contract samen met de notaris. Het is minder uitgebreid dan een geregistreerd partnerschap of huwelijk. En met een samenlevingscontract heb je niet automatisch recht op elkaars pensioen of erfenis.
Lees meer over het samenlevingscontract

Voordelen van een samenlevingscontract

  • Jullie leggen de afspraken vast die passen bij jullie situatie.
  • Jullie hoeven niet officieel te scheiden als jullie uit elkaar gaan.
  • De schulden en het spaargeld van je partner blijven van je partner. En andersom blijven jouw schulden en spaargeld van jou. Ook als jullie uit elkaar gaan. Tenzij jullie daar iets anders over afspreken.
  • Met een notarieel samenlevingscontract kunnen jullie onder voorwaarden fiscale partners zijn. Dat kan belastingvoordeel opleveren. Of dat voor jullie ook zo is, hangt af van jullie persoonlijke situatie.

Nadelen van een samenlevingscontract

  • Je bent niet automatisch elkaars erfgenaam. Daarvoor heb je een testament nodig en daar betaal je bij de notaris extra voor.
  • Er is geen wettelijke regeling voor partneralimentatie. Willen jullie dat wel? Dan leg je daar extra afspraken over vast.
  • Jullie hebben niet automatisch recht op elkaars pensioen dat jullie opbouwen tijdens het samenwonen. Maar daar kun je wel afspraken over maken.
  • Bij een samenlevingscontract moet 1 ouder (die niet juridisch ouder is) het kind soms erkennen. Door de erkenning krijgen de ouders meestal automatisch samen het gezag. Er zijn uitzonderingen.
  • Verandert jullie situatie? Dan moeten jullie het contract weer aan laten passen.

Geregistreerd partnerschap of samenlevingscontract?

Het hangt af van jullie situatie en wensen welke samenlevingsvorm jullie het beste kunnen kiezen. Met een geregistreerd partnerschap regel je veel in 1 keer, dat geeft zekerheid. Met een samenlevingscontract heb je juist meer vrijheid om dingen zelf te bepalen. Maar ook minder automatische rechten.

Geregistreerd partnerschap Samenlevingscontract
Erfgenaam Automatisch elkaars erfgenaam. Niet automatisch. Jullie hebben hiervoor een testament nodig.
Pensioen Je hebt recht op de helft van het ouderdomspensioen dat de ander tijdens het partnerschap heeft opgebouwd. Als jullie uit elkaar gaan, dan wordt het ouderdomspensioen niet automatisch tussen jullie verdeeld.
Alimentatie Er geldt een wettelijke regeling. Geen wettelijke regeling. Dit moeten jullie zelf opnemen in het contract.
Gemeenschap van goederen Standaard beperkte gemeenschap van goederen. Tenzij jullie iets anders afspreken. Geen gemeenschap van goederen. Jullie leggen zelf vast wat van wie is.
Uit elkaar Zonder rechter, tenzij jullie minderjarige kinderen hebben. Dit hoeven jullie niet officieel te regelen.

Kosten geregistreerd partnerschap en samenlevingscontract

Hoeveel jullie moeten betalen, hangt af van wat jullie precies willen regelen. Kiezen jullie voor een standaard geregistreerd partnerschap met beperkte gemeenschap van goederen? Dan betalen jullie kosten aan de gemeente. Hoeveel precies? Dat verschilt per gemeente en hangt af van de dag of jullie er een kleine ceremonie bij willen. Op sommige dagen is het misschien zelfs gratis. Willen jullie partnerschapsvoorwaarden? Dan betalen jullie ook notariskosten.

Voor een samenlevingscontract betaal je alleen notariskosten. Als jullie extra afspraken willen vastleggen over een erfenis, dan betalen jullie bij de notaris ook voor een testament.

Geregistreerd partnerschap regelen

Dit zijn de stappen:

  1. Bespreek met elkaar of jullie partnerschapsvoorwaarden willen. Als dat zo is, dan gaan jullie daarvoor eerst naar de notaris.

  2. Meld je aan bij de gemeente waar een van jullie staat ingeschreven.

  3. Meld je aan bij de gemeente waar een van jullie staat ingeschreven. Doe dat minimaal
    2 weken voor de datum waarop het partnerschap ingaat.

  4. Sluit het partnerschap officieel op de afgesproken datum bij de gemeente.

Geregistreerd partnerschap of huwelijk?

Het geregistreerd partnerschap is juridisch bijna gelijk aan het huwelijk. De verschillen zijn tegenwoordig zelfs zo klein, dat veel mensen vinden dat het geregistreerd partnerschap kan worden afgeschaft. Voorstanders zijn blij dat ze niet hoeven te trouwen. Bijvoorbeeld omdat ze niks met trouwen hebben of een bruiloft willen uitstellen tot een later moment.

Scheiden via de rechter

Een belangrijk verschil is dat je bij trouwen moet scheiden via de rechter als je uit elkaar gaat. Bij een geregistreerd partnerschap hoeft dat alleen als jullie minderjarige kinderen hebben.

Geregistreerd partnerschap omzetten in een huwelijk

Hebben jullie een geregistreerd partnerschap en willen jullie alsnog trouwen? Bijvoorbeeld omdat jullie graag een romantische ceremonie willen. Of omdat alleen een huwelijk in een bepaald land erkend wordt. Dan kunnen jullie het geregistreerd partnerschap omzetten naar een huwelijk. Dit kan eenvoudig via de gemeente. Jullie tekenen dan samen een verklaring bij een ambtenaar van de burgerlijke stand. Getuigen zijn niet nodig en een uitgebreide ceremonie ook niet. Tenzij jullie dat zelf willen natuurlijk.

De gemeente zet jullie geregistreerd partnerschap om in een huwelijk en maakt hiervoor een akte van omzetting.

Huwelijkse voorwaarden of gemeenschap van goederen

Bij trouwen en het geregistreerd partnerschap kunnen jullie kiezen tussen (beperkte) gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden.

Meer over gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden

Een geregistreerd partnerschap of samenlevingscontract ontbinden

Hoe je een geregistreerd partnerschap beëindigt is anders dan bij een samenlevingscontract. Een samenlevingscontract ontbinden is het meest eenvoudig. Jullie hoeven niet langs de rechter en de beëindiging gaat zoals jullie in het contract hebben afgesproken. Het is meestal ook niet nodig om langs de notaris te gaan.

Bij een geregistreerd partnerschap werkt het anders. Willen jullie allebei het partnerschap beëindigen en hebben jullie geen minderjarige kinderen? Dan hoeven jullie niet naar de rechter. Een notaris of advocaat kan een ontbindingsverklaring maken. Zijn jullie het niet eens met elkaar? Of hebben jullie wel minderjarige kinderen? Dan moeten jullie wel naar de rechter.

Maak een ouderschapsplan

Hebben jullie samen kinderen en hebben jullie allebei het gezag over hen? Dan moeten jullie een ouderschapsplan opstellen als jullie uit elkaar gaan. Dit geldt voor een geregistreerd partnerschap en voor een samenlevingscontract.

Veelgestelde vragen

Hoe werkt een geregistreerd partnerschap in het buitenland?

Wat is het verschil tussen huwelijkse voorwaarden en gemeenschap van goederen?

Heb ik een geregistreerd partnerschap nodig bij een hypotheek?

Checklist samenwonen

Waar moet je allemaal aan denken als je gaat samenwonen?

Naar de checklist samenwonen

Samenwonen en financiën

Samenwonen betekent een aantal dingen regelen, ook financiële zaken. Heb je aan alles gedacht?

Samenwonen