Het geldgesprek in een wereld die razendsnel verandert

Herken jij nog de tijd dat je geld moest halen bij de bank? Je vulde een briefje in, zette je handtekening eronder en het briefje verdween in een geldkoker. Even later kwam de koker terug, met briefgeld erin. Dat hele ritueel duurde een paar minuten.

Tegenwoordig betaalt je kind razendsnel met mobiel of smartwatch. Munten, briefgeld, zelfs de pinpas en portemonnee verdwijnen steeds meer uit het straatbeeld. Al die nieuwe manieren van betalen zijn veilig en makkelijk en precies daar zit de valkuil. Het gaat soms te snel. De nadenktijd die je vroeger automatisch had, omdat je eerst naar de bank moest, is nu extreem kort geworden. Jouw kind heeft geen moment meer om zichzelf af te vragen: wil ik dit eigenlijk wel en heb ik dit nu echt nodig?

Van tastbaar naar onzichtbaar

Er zijn nog meer verschillen tussen generaties en dat zit 'm in hoe zichtbaar geld eigenlijk is. Contant geld in je portemonnee gaf een heel duidelijk op=op. Was je portemonnee leeg, dan was je geld op. Een spaarpot voelde je letterlijk: je merkte aan het gewicht hoe goed het sparen ging. Ook je bankafschrift dat je per post ontving, vertelde een verhaal. Hoe dikker de envelop, hoe meer er was gebeurd op je rekening.

Nu is dat allemaal verschoven naar een saldo op een app. Geld is niet meer iets wat je voelt of ziet groeien. Het is een getal geworden en dat getal vraagt veel meer bewuste aandacht om het te blijven volgen.

Ons brein is hier gevoeliger voor dan we willen toegeven

Gedragswetenschappers weten inmiddels precies op welk moment, met welke kleur, geur, muziek en woorden ons brein het meest ontvankelijk is. Online winkels en apps zijn daarop gebouwd.

Volwassenen zijn daar al gevoelig voor. Voor jongeren, met een brein dat nog volop in ontwikkeling is, is het een veel grotere uitdaging. Want lange termijn denken en omgaan met groepsdruk is nog helemaal in ontwikkeling.

De valkuil van vergelijken

Het is verleidelijk om je eigen geldwereld als de norm te zien. Dan hoor je jezelf misschien tegen je kind zeggen: dat is toch geen slimme keuze. Of: daar trap je toch zeker niet in. Maar juist die uitspraken maken het geldgesprek met een jongere generatie lastig. Want je neemt onbewust je vooroordelen en aannames mee het gesprek in.

Wie kunnen jongeren nog geloven?

Terwijl jouw kind nu dit gesprek harder nodig heeft dan ooit. Ze weten heus wel dat een influencer vaak betaald wordt om iets aan te raden of dat ‘snel rijk worden’ misschien niet zo makkelijk is als dat het klinkt. Maar als ze online actief zijn en ze zelden een ander verhaal horen, dan gaat het tienerbrein op een gegeven moment toch denken: dit zal wel kloppen.

Wil je in gesprek met jouw kind? Vraag dan liever hoe jouw kinds geldwereld eruitziet of hoe hij tot een keuze komt. Niet om te sturen of te oordelen, wel vanuit oprechte interesse. Want het grote voordeel van een geldgesprek dat je vaker voert, is dit: je kind weet dat geld in jouw huis een gewoon gespreksonderwerp is. En dan weet hij ook, als hij een keer hulp kan gebruiken, precies bij wie hij terechtkan. Dat is in deze tijd enorm belangrijk. Want een klein geldprobleem dat je op tijd deelt, kan vaak makkelijk worden opgelost. Een probleem dat je verzwijgt, zal alleen maar groeien.