Wat is de toekomst van de luchtvaart?

768x bekeken
De wereldluchtvaart groeit met 5% per jaar, terwijl de bijdrage van al onze vliegreizen aan de klimaatverandering niet meer valt te ontkennen. Luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft praat ons bij over de toekomst van de luchtvaart.

Joris benadrukt dat er binnen de luchtvaart de afgelopen 50 jaar wel degelijk is gewerkt aan duurzame innovaties. De toestellen die nu worden gemaakt zijn tot 10 tot 15% zuiniger en stiller. ‘In vergelijking: als we dezelfde innovaties hadden doorgevoerd in de automobielsector, dan reden auto’s nu 1 op 80.’ De huidige technische stand van de luchtvaart is volgens Melkert dus niet zozeer het probleem. ‘Op dit moment is het zelfs zuiniger om naar Spanje het vliegtuig te nemen, in plaats van de auto. Alleen vliegen we nu veel meer en ook steeds verder. Dat is het probleem!’

Elektrisch vliegen

Voor veel mensen is elektrisch vliegen de toekomst. Op dit moment kan je al elektrisch vliegen in een klein tweepersoonsvliegtuigje. Maar de overgang naar volledig elektrisch vliegen is volgens Joris voorlopig nog een stap te ver: ‘Het probleem is dat er veel accu’s nodig zijn om elektrisch te kunnen vliegen, wat weer zorgt voor heel veel extra gewicht. Het zal dus nog wel even duren voordat de eerste elektrische passagiersvliegtuigen op de markt komen.’

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert op het duurzaamheidsfestival ACT. 2018.

Nieuwe vormen van brandstof

Door het aanpassen van het ontwerp van het vliegtuig kan er veel brandstof worden bespaard. Door gebruik te maken van meer aerodynamische toestellen en het (gedeeltelijk) inzetten van propellermotoren valt er veel milieuwinst te behalen. Toch moet de luchtvaart volgens Joris Melkert vooral meer gaan inzetten op alternatieve brandstoffen. Zo valt te denken aan het vliegen op waterstof en synthetische kerosine.

Waterstof

Wat is het? Waterstof zit in bijna alle materie. In haar puurste vorm is waterstof onzichtbaar en reukloos. Je moet het wel eerst winnen voordat je het kan gebruiken, dat kan onder meer met behulp van vergassing en stoom.
Wat is het voordeel?
Het is schoner en er zijn relatief eenvoudige aanpassingen nodig.
Wat is het nadeel?
Voor de waterstoftanks is veel ruimte nodig in het vliegtuig.

Synthetische kerosine

Wat is het? Door middel van het winnen van CO2 uit de lucht, bijvoorbeeld de uitstoot van de industrie, kan er synthetische brandstof worden gemaakt.
Wat is het voordeel?
Het is schoner en kan gebruikt worden in de huidige tanks.
Wat is het nadeel?
Het is nu nog 4 tot 6 keer zo duur als gewone kerosine.

Groei beperken en betere wetgeving

Melkert: ‘Zoals gezegd is het probleem binnen de luchtvaart vooral de enorme groei van het aantal vluchten. Er is gewoon te veel groei, daar kan geen technologie tegen op. Dus we zullen moeten proberen die groei te beperken en het liefst te reduceren. Daarnaast zullen de grote fabrikanten zoals Airbus en Boeing meer moeten worden gestimuleerd om echt innovatief te produceren. Er zal meer maatschappelijke druk moeten komen voor betere wetgeving, zodat er een sterkere stimulans komt voor de bedrijven om te innoveren en daar is ook geld voor nodig. De winstmarges binnen de luchtvaart zijn op dit moment zo laag, dat er gewoon geen geld is voor innovatie. Innovatie kost nu eenmaal veel geld, dus daar zal ook een oplossing voor moeten komen.’

Investeringsbeleid van ASN Bank

Hoe denkt ASN Bank eigenlijk over de toekomst van de luchtvaart? Piet Sprengers, hoofd duurzaamheidsbeleid bij ASN Bank: ‘Ons huidige investeringsbeleid sluit het investeren in vliegmaatschappijen uit, omdat we het niet duurzaam genoeg vinden. De uitstoot van broeikasgassen door vliegen neemt wereldwijd snel toe. Wij vinden dat die juist af zou moeten nemen. Dat zal niet eenvoudig zijn, omdat er technisch eigenlijk nog geen goede oplossingen beschikbaar zijn die leiden tot nul-emissies door vliegen.’

Oplossingsrichtlijnen voor het vliegverkeer

Vliegverkeer met een nul-emissie betekent dat vliegtuigen geen stoffen uitstoten die schadelijk zijn voor het milieu. Er zijn nu nog niet voldoende technische innovaties die hiertoe leiden. Piet Sprengers ziet ook de volgende oplossingsrichtlijnen:

Gelijkwaardige heffingen en belastingen
In de (nabije) toekomst zullen heffingen en belastingen ook gelijkwaardiger toegepast worden op de verschillende vervoersvormen. Op kerosine en vliegtickets wordt, in tegenstelling tot een treinkaartje, nu geen BTW geheven. Vliegen is nu veel te goedkoop door concurrentievervalsing. Het aantal vliegbewegingen zal afnemen wanneer dit meer rechtgetrokken wordt, de kosten voor vliegen hoger worden en de duurzamere alternatieven beter en goedkoper.

Online communicatie
Met name zakelijke vluchten kunnen verminderd worden, doordat er veel betere online communicatiemogelijkheden zijn, zoals hoogwaardige conference calls met video en Virtual Reality.

Snel continentaal OV-netwerk
Binnen Europa komt er een fijnmazig en goed functionerend openbaar vervoersnetwerk. Dat zou dan uiteindelijk betekenen dat reizen via het spoort qua netto-tijd even snel is als vliegen. De inzet van vliegen zal met name gebeuren op de lange intercontinentale trajecten.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft was één van de inspirerende sprekers op het ACT. festival 2018. Blijf op de hoogte van ACT. 2019 via de Facebookpagina of meld je aan voor de ACT. nieuwsbrief.

Delen op:

Dit vind je misschien ook interessant